A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Những điểm mới của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, nhiệm kỳ 2026 – 2031 là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng của đất nước, diễn ra ngay sau Đại hội XIV của Đảng. So với các nhiệm kỳ trước, cuộc bầu cử lần này có nhiều điểm mới nhằm tăng cường phân cấp, bảo đảm dân chủ, minh bạch và nâng cao hiệu quả tổ chức.

Ngày 24/6/2025, tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND năm 2015, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Luật được điều chỉnh để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Một điểm mới quan trọng là thẩm quyền xác định khu vực bỏ phiếu được giao cho UBND cấp xã, đồng thời báo cáo UBND cấp tỉnh; trong trường hợp cần thiết, UBND cấp tỉnh thực hiện điều chỉnh. Quy định này góp phần rút ngắn quy trình, tăng tính chủ động và phân cấp rõ ràng trong tổ chức bầu cử.

Sau sửa đổi, hệ thống các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương gồm: Ủy ban bầu cử cấp tỉnh; Ủy ban bầu cử cấp xã, phường, đặc khu; các ban bầu cử và tổ bầu cử. Số lượng thành viên các tổ chức bầu cử được tăng lên nhằm bảo đảm thực hiện tốt nhiệm vụ theo mô hình mới.

Luật cũng bổ sung nhiều quy định quan trọng như:

Bổ sung chức danh thư ký của ủy ban bầu cử và ban bầu cử;

Bổ sung thành phần đại diện Đoàn đại biểu Quốc hội tham gia Ủy ban bầu cử cấp tỉnh;

Quy định đại diện Mặt trận Tổ quốc cấp xã trực thuộc tham gia hội nghị hiệp thương, bảo đảm tính đại diện sát cơ sở;

Hướng dẫn chuyển hồ sơ ứng cử trong trường hợp người ứng cử chuyển công tác sau khi đã hết thời hạn nộp hồ sơ.

Đáng chú ý, hình thức vận động bầu cử được đa dạng hóa, cho phép tổ chức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp, bảo đảm yêu cầu về kỹ thuật, an toàn thông tin và an ninh mạng.

Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp được ấn định là 15/3/2026, sớm hơn khoảng 2 tháng so với các nhiệm kỳ trước. Theo đó, nhiều mốc thời gian trong quy trình bầu cử được rút ngắn, như thời gian tổ chức các hội nghị hiệp thương, niêm yết danh sách ứng cử, công bố kết quả bầu cử và giải quyết khiếu nại.

Luật cũng giao Hội đồng Bầu cử quốc gia chủ động điều chỉnh thời gian trong trường hợp phát sinh vướng mắc, bảo đảm phù hợp với tình hình thực tế.

Chậm nhất 60 ngày sau ngày bầu cử, Quốc hội khóa XVI sẽ họp kỳ họp thứ nhất; HĐND các cấp cũng sẽ tiến hành kỳ họp đầu tiên để kiện toàn tổ chức bộ máy và các chức danh lãnh đạo theo quy định.

Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh: với sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng và quyết tâm chính trị cao của cả hệ thống chính trị, cuộc bầu cử lần này sẽ diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn và thành công tốt đẹp.

Thực hiện: Nguyễn Tú