Những hành vi bị nghiêm cấm trên không gian mạng: Nhận diện để phòng tránh, không vô tình vi phạm pháp luật

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế - xã hội nhưng cũng làm gia tăng các thủ đoạn vi phạm pháp luật trên không gian mạng. Nhiều đối tượng lợi dụng AI để tạo hình ảnh, video, giọng nói giả (Deepfake), giả danh cơ quan nhà nước, người thân hoặc lãnh đạo doanh nghiệp nhằm lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, phát tán thông tin sai sự thật, gây hoang mang trong dư luận.

Trước thực trạng đó, pháp luật về an ninh mạng bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Mỗi người dân cần nhận diện rõ những hành vi bị nghiêm cấm để chủ động bảo vệ bản thân và tránh vô tình tiếp tay cho các hành vi trái pháp luật.

Những hành vi bị nghiêm cấm

Pháp luật nghiêm cấm mọi hành vi lợi dụng không gian mạng để xâm phạm an ninh quốc gia; chống Nhà nước; tuyên truyền, kích động bạo lực, khủng bố; xuyên tạc chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phát tán thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và đời sống xã hội.

Các hành vi sử dụng AI hoặc công nghệ mới để giả mạo hình ảnh, video, giọng nói của người khác nhằm lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân cũng thuộc nhóm hành vi bị xử lý nghiêm.

Bên cạnh đó, pháp luật nghiêm cấm hành vi thu thập, mua bán, trao đổi trái phép dữ liệu cá nhân; phát tán mã độc; xâm nhập trái phép hệ thống thông tin; chiếm quyền sử dụng tài khoản; tấn công hoặc cản trở hoạt động của các hệ thống thông tin quan trọng.

Mạng xã hội cũng không phải là nơi đứng ngoài pháp luật. Các hành vi vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; đăng tải, chia sẻ thông tin bịa đặt; kích động hận thù; lừa đảo, tổ chức đánh bạc, môi giới mại dâm hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác đều bị xử lý theo quy định.

Chia sẻ thông tin sai sự thật cũng phải chịu trách nhiệm

Nhiều người cho rằng chỉ người đăng tải thông tin sai sự thật mới bị xử lý. Thực tế, hành vi chia sẻ, phát tán hoặc cổ súy nội dung vi phạm cũng có thể làm gia tăng hậu quả và phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Mỗi người cần kiểm chứng nguồn tin trước khi chia sẻ; không tham gia các hội, nhóm có nội dung vi phạm; không cho thuê, cho mượn tài khoản mạng xã hội, tài khoản ngân hàng hoặc số điện thoại để phục vụ hoạt động trái pháp luật.

Chung tay xây dựng không gian mạng an toàn

Các cơ quan, đơn vị cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật; chủ động phát hiện, xử lý thông tin xấu, độc; bảo vệ hệ thống thông tin thuộc phạm vi quản lý. Gia đình, nhà trường và các tổ chức đoàn thể cần trang bị cho thanh thiếu niên kỹ năng số, kỹ năng nhận diện thông tin giả và sử dụng mạng xã hội an toàn.

Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân có thể bị buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm, xử phạt hành chính, bồi thường thiệt hại hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Để bảo vệ bản thân trên không gian mạng, mỗi người dân cần tiếp nhận thông tin từ nguồn chính thống; cảnh giác với hình ảnh, video, cuộc gọi có dấu hiệu giả mạo bằng AI; tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng cho người lạ; kịp thời phản ánh đến cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc hành vi vi phạm pháp luật.

Không gian mạng là môi trường mở nhưng mọi hành vi đều chịu sự điều chỉnh của pháp luật. Sử dụng Internet và mạng xã hội có trách nhiệm chính là góp phần bảo vệ bản thân, bảo vệ cộng đồng, giữ vững an ninh quốc gia và xây dựng môi trường số an toàn, văn minh.

Thực hiện: N.Tú